Witamina A

Witamina A przyczynia się do utrzymania prawidłowego widzenia, prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego oraz utrzymania prawidłowego stanu skóry i błon śluzowych. Wspiera również prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego i odgrywa rolę w procesie specjalizacji komórek. Występuje w dwóch formach: jako retinol (źródła zwierzęce) oraz beta-karoten, czyli prowitamina A pochodzenia roślinnego, którą organizm przekształca w witaminę A w miarę potrzeb.

Referencyjna wartość spożycia (RWS) witaminy A dla osoby dorosłej wynosi 800 µg i to do niej odnoszą się informacje na etykietach. Faktyczne zapotrzebowanie różni się jednak w zależności od płci, wieku i stanu fizjologicznego - zwykle jest nieco wyższe u mężczyzn, a wzrasta w okresie ciąży i karmienia piersią. Dziennego spożycia retinolu nie powinno się przekraczać ponad ustalony górny tolerowany poziom, który dla dorosłych wynosi 3000 µg.

Witaminę A w dawkach zgodnych z zaleceniami można przyjmować długoterminowo. Należy jednak pamiętać, że jest to witamina rozpuszczalna w tłuszczach, która kumuluje się w organizmie - dlatego długotrwałe stosowanie wysokich dawek retinolu może prowadzić do jej nadmiaru. Bezpieczniejsza pod tym względem jest forma beta-karotenu, a przy dłuższej suplementacji wysokimi dawkami warto skonsultować się z lekarzem.

Najwcześniejszym i najbardziej charakterystycznym objawem niedoboru witaminy A jest pogorszenie widzenia po zmierzchu, określane jako kurza ślepota. Do innych objawów należą suchość i podrażnienie oczu, sucha, szorstka skóra ze skłonnością do rogowacenia oraz zwiększona podatność na infekcje. Niedobór witaminy A występuje w Polsce rzadko i dotyczy głównie osób z zaburzeniami wchłaniania tłuszczów lub silnie niedoborową dietą.